|
KARAYOLLARININ TARIHÇESI Yolun önemi ve Karayollarının Tarihçesi : Türkiye’de Yollar; eldeki verilere göre, 1879 Meşrutiyet Devrinde, Hasan Fehmi Efendi tarafından hazırlanan ulaşım projeleri ile devlet ve il yolları diye sınıflandırılıp, yollara numara verilmek suretiyle planlamaya alınmıştır. Mevcut yolların iyilestirilmesi ve yenilerinin ilâvesi konusunda da fenni şartname hazırlanarak, teknik alanda çalisma yöntemini benimseyen 98 maddelik bir yönerge (Talimat) çıkarılmıştır. 1910 ve 1913 Yillarinda ulasim çalismalarina daha çok önem verilmiş, yeni kanunlar çıkarılarak, Karayolu, Demiryolu ve Limanlar konusunda plânlama çalışmaları başlatılmıştır. Bu plân ve uygulamalar ayni şekilde Cumhuriyet döneminde de devam etmiş ve 1935 de demiryolu yapımı yeniden plânlamaya alınmıştır. 1939 da başlayan İkinci Dünya Savası ve sonrası motorlu taşıtlar çoğalmış ve gelişmiştir. Bu gelişmeler neticesinde, motorlu taşıtların düzenli olarak akısını sağlayacak yol ağlarının geliştirilmesi gündeme gelmiş, bu konu, Millî Ekonomi ve Millî Güvenlik açısından da önem kazanmıştır. Eğitim ve Sağlık hizmetlerinin yurdun her kösesine yaygınlaştırılması, uluslararası ilişkilerimiz, sosyal ve millî bütünlüğümüz ile iç ve dış turizm açısından karayolu ağının genişletilmesi ve geliştirilmesi mecburiyeti hasıl olmuştur. 1942/1943 Yıllarında bu konu önemli bir madde olarak TBMM de gündeme alinmiş ve mevcut yollarının çağdaş standartlara yükseltilmesi çalışmalarına başlanmıştır. Yeni tekniklerle yeni yollar yapılması ve bunu gerçekleştirecek kadroların eğitilmesi ve ülke çapında faaliyet gösterecek bir teşkilâtın kurulması çalışmalarına başlanılmasına karar verilmiştir. Savaş sonrasında Amerika Birleşik Devletleri’nin Türkiye’ye yaptığı ekonomik ve askerî yardim programına, karayolları konusu da dahil edilerek modernleşme çalışmalarına başlanılmıştır. Bunun sonucunda, Amerika Birleşik Devletleri, Federal Yollar Genel Müdür Yardımcısı H.G.HILTS Başkanlığında bir uzmanlar heyeti Türkiye’ye gelerek çeşitli inceleme ve araştırmalar yapmışlar ve bu çalışmalar sonucunda nelerin yapılması gerektiği hususunda bir rapor hazırlamışlardır. Bayındırlık Bakanlığı (O zamanki adıyla Nafıa Vekâleti) tarafından çok beğenilip, büyük kabul gören ve Bakanlığı derhâl harekete geçiren bu rapor kısaca aşağıya çıkarılmıştır. Özetle HILTS Raporu : 1. Müstakil bir Genel Müdürlük kurulması (karayolları Genel Müdürlüğü) 2. Araştırma, Plânlama, Koordinasyon, Yapım, Bakım, Finansman ve Murakabe (Kontrol) Dairelerinin kurulması, 3. Maliye Bakanlığı’nda tüm gelirleri kabûl edecek, bu is için tahsis edilmiş plânlar fonu tesis edilmesi. 4. Ticaret ve nakliyat islerinde kullanılan vasıtalardan ton/km. hesabıyla nakliye vergisi alınması 5. karayolları Şebekesinde; Devlet Yollarında istimlâk genişliğinin en az 35 metre, Belediye hudutları dahilinde ise en az 55 metre olmalıdır. Her iki istikamete gidiş ve gelişe elverişli yolların ve köprülerin inşa edilmesi gerekmektedir. 6. Plân ve Programlamada; Karayolları, Demiryolları, Denizyolları ile Havayolu nakliyatı ekonomileri, birbirleriyle koordine edilmeli, sivil ve askeri bakımdan ele alınmalıdır . 7. Devlet Yolları üzerinde çalışan, bütün taşıtların, hacim sınıf ve ağırlıkları, mevcut ebatları üzerinde ve istikametleri hakkında derhal bir seyrüsefer etüdü yapılmalıdır. 8. Karayollarındaki seyrüseferin bütün Türkiye Ekonomisi üzerindeki tesiri tespit edilerek, bakim ve ıslahı programları mali imkânlar nispetinde genişletilmelidir. 9. İyi personel temini, eğitimi ve kullanma politikası kuvvetlendirilmeli ve kadrolar meslekî esaslar üzerine tesis edilmelidir. 10. Pratik ve Teknik personel, makinist ve şoför yetiştirilmesi için Silâhlı Kuvvetlerle işbirliği sağlanmalıdır . 11. Yapılan etütlerde, karayollarından azami istifadenin sağlanması için bütün bakanlıklarla işbirliği yapılmalıdır. yolların Trafik Emniyeti için tavsiyelerde bulunmak üzere; Karayolları Genel Müdürlüğü Başkanlığında, İçişleri, Maliye ve Milli Eğitim Bakanlıkları temsilcilerinden oluşan, “Yol Emniyet Heyeti” teşkil edilmelidir. 12. Bu heyet, memleketin her tarafında ayni şekilde tatbik edilecek bir Trafik Rehberi hazırlanmalıdır. 13. İşgücü potansiyelini geliştirmek, çalışmaların verimini artırmak ve milli ekonomiye katkıyı en yüksek düzeye çıkarabilmek amacı ile en uyun teknolojik gelişmeleri izlemek, kalite norm ve standartları gerçekleştirici yönde Eğitim yapmak, fonksiyonel, ama merkeziyetçi olmayan bir karakterde gelişme sağlamak, her elemana ihtiyacı olan eğitimi vermek. 14. Yönetici ve amirlerin inançla kabul edecekleri ve eğitime katılanların arzu duyacakları bir Eğitim ortamı hazırlayıp, yeni ve çağdaş programlar geliştirmek. 15. Personel alınmasında objektif seçme yöntemleri ve testleri geliştirmek. 16. Atanma, sicil ve değerlendirme sistemleri ile Eğitim programları arasında bağıntılar kurmak ve sürdürmek. 17. Eğitim için kabul edilebilir, akla yatkın teşvik unsurları yaratmak. Göze ve kulağa hitap eden Eğitim araç ve gereçleri kullanmak. RAPORA RAGMEN BUGÜN GELINEN NOKTA Yukarıdaki bilgilerle 1879 dan 2001 e baktığımızda genel olarak yolun önemi hep hafızalarımızda sıcak olarak tutulmuş, gereken tedbirler zamanında düşünülmüş olmasına rağmen zamanında hayata geçilmemiştir. |
|
||||||||||||||||||||